1.Vì sao tái nhiễm dễ nặng hơn?
Virus Dengue có 4 typ huyết thanh (DEN-1, DEN-2, DEN-3, DEN-4).
Nhiễm lần đầu → tạo miễn dịch suốt đời với typ đó, nhưng chỉ bảo vệ chéo tạm thời với typ khác.
Sau lần nhiễm đầu tiên, cơ thể tạo kháng thể chống lại tuýp virus đã nhiễm, đồng thời bảo vệ chéo không lâu dài (chỉ khoảng 6 tháng) với các tuýp khác. Khi tái nhiễm, kháng thể cũ liên kết với virus mới gây ra hiện tượng “tăng cường phụ thuộc kháng thể” (ADE), giúp virus xâm nhập và phá hủy tế bào miễn dịch nhanh hơn, tăng phản ứng viêm nặng nề. Điều này kích hoạt “cơn bão cytokine”, làm tổn thương các tế bào và cơ quan khỏe mạnh, dẫn đến xuất huyết nặng, suy đa tạng và tử vong.
“Tái nhiễm sốt xuất huyết thường gây bệnh nặng hơn, tỷ lệ tử vong cao gấp nhiều lần so với lần đầu”, đồng thời lưu ý nguy cơ biến chứng nặng còn phụ thuộc vào độ tuổi, sức khỏe và tuýp virus gây bệnh. Đặc biệt, trẻ em, người già và những người mắc các bệnh lý nền mạn tính như tiểu đường, tim mạch, gan, thận có nguy cơ trở nặng cao. Việc tự ý mua thuốc hoặc không tuân thủ hướng dẫn y tế cũng làm tăng rủi ro.
Biểu hiện cảnh báo nguy hiểm thường xuất hiện sau khi hết sốt, gồm nôn kéo dài, đau bụng, chảy máu niêm mạc, lờ đờ, tụt huyết áp, gan to, tăng hematocrit. Trong 24 – 48 giờ sau hết sốt, bệnh nhân có thể bị rò rỉ huyết tương dẫn đến tràn dịch màng phổi, cô đặc máu, thậm chí tử vong. Đối với thai phụ, sốt xuất huyết còn gây sảy thai, thai chết lưu, sinh non và đe dọa tính mạng cả mẹ lẫn con.
2.Nguy cơ cụ thể khi tái nhiễm
So với nhiễm lần đầu, tái nhiễm làm tăng nguy cơ:
- Thoát huyết tương sớm và nặng
- Sốc sốt xuất huyết
- Xuất huyết nặng (tiêu hóa, nội tạng)
- Tổn thương cơ quan: gan nặng, viêm cơ tim, rối loạn đông máu, suy đa cơ quan
- Tử vong cao hơn nếu không theo dõi sát
3.Dấu hiệu cảnh báo
Đặc biệt quan trọng ở người đã từng mắc sốt xuất huyết trước đó:
- Đau bụng nhiều, nôn liên tục
- Lừ đừ, bứt rứt, vật vã
- Chảy máu bất thường
- Tiểu ít
- Gan to, đau hạ sườn phải
- Hct tăng nhanh, tiểu cầu giảm nhanh
Vì vậy, người bệnh có tiền sử sốt xuất huyết cần được theo dõi chặt chẽ hơn ngay từ đầu.